«دیار زیتون» بررسی می کند؛
      بهرام قربانپور- اختصاصی دیار زیتون/علم و تکنولوژی به سرعت نور و فرانور در حال حرکت است. «فضای مجازی» یکی از ابزارهای مهم، تاثیرگذار و هدایت کننده در جامعه به شمار می رود. امروزه از فضای مجازی بعنوان ابزاری برای تزریق سیاست، فرهنگ و رویکردهای ملت ها استفاده می شود. امروزه دشمن بجای ...
تاریخ مخابره: دوشنبه ۲۵ دی ۱۳۹۶  |  زمان: ۱۰:۳۴ ق.ظ  | شماره خبر: 15124   

 


 

 

بهرام قربانپور- اختصاصی دیار زیتون/علم و تکنولوژی به سرعت نور و فرانور در حال حرکت است. «فضای مجازی» یکی از ابزارهای مهم، تاثیرگذار و هدایت کننده در جامعه به شمار می رود. امروزه از فضای مجازی بعنوان ابزاری برای تزریق سیاست، فرهنگ و رویکردهای ملت ها استفاده می شود. امروزه دشمن بجای استفاده از ابزارآلات جنگی، با یک نرم افزار وارد خانه های مردم شده و دارد با فرهنگ، عقاید و آداب آنها می جنگد. در واقع بدون هیچ خشونتی، بدترین خشونت ها، ترفندها، بداخلاقی ها و فسادها را به افراد بویژه نسل آسیب پذیر جامعه(جوانان و نوجوانان)، تزریق می کند. فضای مجازی «فضایی تئوری است که ارتباطات کامپیوتری در آن رخ می‌دهد.» این واژه در دهه ۱۹۸۰ وارد ادبیات علمی ـ تخیلی شد و شاغلان در زمینه کامپیوتر و علاقه‌مندان به‌سرعت آن را به کار بردند و در دهه ۱۹۹۰ رایج شد. امروزه فضای مجازی بعنوان فضایی برای کسب و کار، پایگاهی برای انتقال اطلاعات و همچنین بستری برای آموزش و هدایت جامعه به شمار می رود. محبوبیتی که فضای مجازی بویژه (تلگرام) بواسطه خدماتی که ارائه می دهد در این سال های اخیر، بدست آورده، بعنوان یک دستاویز بزرگ برای دشمن جهت القاء خواسته های شوم خویش شده است. کاش می شد همان اندازه که دشمن از این ابزار برای ضربه زدن به فرهنگ و ارزش های اعتقادی ما استفاده می کند، ما هم از این فضا برای ترویج ارزش های اعتقادی و فرهنگ ناب بهره می گرفتیم. در این گزارش تلاش شده تا بایدها و نبایدها؛ تهدیدها و فرصت های «فضای مجازی» مورد بررسی قرار دهیم.

* پیام رسان سروش می تواند جایگزین خوبی برای تلگرام باشد

امام جمعه شهرستان رودبار در گفتگو با دیار زیتون، با بیان اینکه فضاهای مجازی یکی از پدیده های عصر جدید به شمار می رود، گفت: فضاهای مجازی دارای دو روی سکه بوده و هم میتواند تهدید باشد و هم فرصت.

حجت الاسلام والمسلمین مسعود داودی با بیان اینکه فضای مجازی دارای ابعاد مختلفی است، اظهار کرد: فضای دارای بعد سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و نظامی و جنگی است.

وی، فضای مجازی را به یک اسلحه تشبیه کرد و یادآور شد: نباید این اسلحه در اختیار سنین پایین جامعه قرار گیرد.

این کارشنانس مسائل دینی و فقهی با بیان اینکه معتقدم فضای مجازی در دسترس جامعه باشد، اما بر اساس شرایط، اضافه کرد: زیرساخت فضای مجازی(تلگرام) در مدیریت کشور ما نیست و دشمن هر زمانی خواسته بر علیه کشور، نظام و انقلاب ما استفاده کرده و میکند.

داودی با بیان اینکه در همان ابتدا میبایست ریشه فضای مجازی و بسترهای ورود آن در کشور خشکانیده می شد، گفت: در حال حاضر برخی مسئولین سیاسی کشور که فضا را به ضرر خود می دیدند، از گزینه فیلترینگ استفاده کردند، اگر این گزینه از همان ابتدای ورود فضاهای مجازی به کشور استفاده می شد، یقینا اکنون این آسیب ها وجود نداشت.

وی با بیان اینکه فضای مجازی در حوزه سخت افزار و نرم افزار باید بومی سازی شود، اذعان کرد: بر اساس داده های آماری، قریب به ۴۰ میلیون نفر در کشور از گوشی های هوشمند استفاده می کنند، اگر از ظرفیت استفاده می کردیم و با ایجاد کارخانجات ضمن به حرکت درآوردن چرخه تولید، به اشتغال و اقتصاد هم کمک می شد.

امام جمعه رودبار با بیان اینکه فضاهای مجازی مُروج فساد، بی دینی و بداخلاقی در جامعه هستند، متذکر شد: باید ضمن ظرافیت و دوراندیشی و همچنین مدیریت کردن فضای مجازی، خودمان را با این فضا تطبیق دهیم.

داودی در ادامه به تبیین تاثیرگذاری فضای مجازی در ابعاد مختلف زندگی افراد پرداخت و یادآور شد: فضای مجازی به خلق و خو، آداب، رفتار، پوشش، ایمان، عقاید و اندیشه و افکار افراد تاثیر گذاشته است.

وی با بیان اینکه تولید کننده آثار ارزشمند و معنوی در فضای مجازی بسیار اندک است، اضافه کرد: متدینین و افراد انقلابی فقط نباید مصرف کننده فضای مجازی باشند، بلکه در حوزه تولید آثار هم تلاش کنند.

این کارشناس مسائل دینی و فقهی با بیان اینکه بجای فیلتر کردن فضای مجازی باید راه های درست استفاده از آن در کشور آموزش داده شود، گفت: امروز انکار فضای مجازی، انکار حقیقت است.

داودی با بیان اینکه پیام رسان سروش می تواند جایگزین خوبی برای تلگرام باشد، اظهار کرد: نیابد در حوزه فضای مجازی منفعل باشیم با عملگرایی و روحیه جهادی می توان این فضا را مدیریت کرد.

* فضای مجازی یک ایدئولوژی و انقلاب است

فلاح کارشناس مسائل فرهنگی در گفتگو با خبرنگار ما، با بیان اینکه به مباحث شکلی و محتوایی «فضای مجازی» باید توجه شود، گفت: از ابزارهای علمی و پیشرفته با توجه به «شکل و محتوا» می توان بهترین بهره را در جهت تحقق اهداف بُرد.

به گفته وی، شناسایی ماهیت، شکل و محتوای فضای مجازی و آگاهی بخشی آن در جامعه سبب کاهش آسیب های اجتماعی آن می شود.

این کارشناس مسائل فرهنگی، «فضای مجازی» را به چاقوی دوسر تیز تشبیه کرد و یادآور شد: این چاقوی تیز هم می تواند نقش بُرندگی، مشمئزکننده و التهاب آور داشته و هم می تواند برای درمان استفاده شود.

فلاح با بیان اینکه شبکه های اجتماعی در گذشته به شکل دیگری وجود داشت، خاطرنشان کرد: گرده نشینی ها، جمع نشینی ها، مباحث طلبگی و گردهم آیی های گذشته، امروز به شکل شبکه های اجتماعی در قالب فضای مجازی در آمده است.

وی با بیان اینکه فضای مجازی به فضای حقیقی در جامعه تبدیل شده است، اظهار کرد: امروزه افراد کارهای تجاری، مبادلاتی، مباحث علمی، کارهای فرهنگی، هنری و اقتصادی شان را از طریق فضاهای مجازی انجام می دهند.

این کارشناس فرهنگی با بیان اینکه فضای مجازی سبب کمرنگ شدن ارتباطات خانوادگی و صله رحم ها شده است، گفت: کانون گرم و صمیمیت بین خانواده ها در قالب سرد و بی روح فضای مجازی شکل گرفته است.

فلاح با اشاره به دغدغه های مقام معظم رهبری در حوزه فضای مجازی، تصریح کرد: فضای مجازی یک ایدئولوژی و انقلاب است و نباید به صورت ساده و گذرا از آن عبور کرد.

وی یادآور شد: باید خودمان را با ابزارهای جدید وفق داده و با تکیه بر تجربیات گذشته، از ابزار روز بهره بگیریم.

کارشناس فرهنگی با بیان اینکه فرهنگ استفاده صحیح از فضای مجازی از سنین پایه به افراد آموزش داده شود، گفت: شیوه استفاده صحیح فضاهای مجازی،هدایت گری افراد در این فضا و همچنین بازگو کردن آسیب های آن می تواند نقش کنترل کننده داشته باشد.

فلاح با بیان اینکه فضای مجازی مرزها و حصارهای افراد را درنوردیده، اظهار کرد: فضای مجازی به علت عدم مدیریت صحیح و هدایت گری های به موقع، سبب دریده شدن حرمت ها شده است.

وی با اشاره به برخی محاسن فضای مجازی، بیان کرد: در زلزله اخیر غرب کشور، فضای مجازی کمک بسزایی در امدادرسانی به هم نوعان کرد و اگر همین ابزار در زلزله سال ۶۹ رودبار نیز وجود داشت، چه بسا آمار تلفات و خسارات در آن حادثه بسیار کاهش پیدا می کرد.

این کارشناس فرهنگی، با بیان اینکه اخلاق در نفضای مجازی» گم شده است، به تبیین ابعاد مختلف «اخلاق» در حوزه های مختلف پرداخت و یادآور شد: موضوع اخلاق فقط در حُسن خلقی و یا بدخلقی خلاصه نمی شود و ابعاد گسترده ای دارد.

فلاح اضافه کرد:  بداخلاقی رسانه ای در پاره اوقات به صورت باند مافیا نمود پیدا می کند، که باید در این خصوص روشنگری صورت گیرد.

وی با بیان اینکه فضای مجازی سبب تغییر باورها در جامعه شده است، گفت: تغییر باورها در جامعه سبب تغییر رفتارها می شود و این موضوع مهمترین آسیب است.

این کارشناس فرهنگی با اشاره به فقیر بودن سواد رسانه ای برخی افراد، اظهار کرد: سواد رسانه ای مسئولین، کارکنان نهادها، ادارات، شرکت ها و ارگان ها باید تقویت شود.

فلاح با بیان اینکه نسبت به فضای مجازی نباید بدبین باشیم، اذعان کرد: باید فرزندانمان را برای آینده تربیت کنیم و نیاز است به ابزارهای روز آشنایی کامل داشته باشیم.

وی تصریح کرد: هر اداره و نهادی برای تربیت و آموزش کارکنان خود بودجه ای تحت عنوان پیوست فرهنگی در راستای تقویت سواد رسانه ای و فضای مجازی تعریف کنند.

کارشناس فرهنگی با استناد از فرمایشات مقام معظم رهبری در حوزه «تولید و اشتغال»؛ تولید فکر و اندیشه را نیز از خلاء های موجود در فضای مجازی دانست و بیان کرد: در شبکه های اجتماعی، گروه ها و کانال های مجازی نسبت به ترویج و تبلیغ فرهنگ ناب اسلامی کوشش کنیم.

فلاح با بیان اینکه زیرساخت های فضای مجازی داخلی باید تقویت شود، گفت: مردم باید از ابزارهای داخلی مثل پیام رسان سروش و… استقبال و حمایت کنند و از طرفی دیگر هم مسئولین زیرساخت های این حوزه را نیز تقویت کنند.

وی با بیان اینکه گفتمان مقام معظم رهبری در مورد فضای مجازی در قالب «شعور» است، نه «شعار»، اظهار کرد: فرامین رهبری از قالب طرح و ایده فراتر بوده و باید عملیاتی شود.

کارشناس فرهنگی به تشریح ابعاد مختلف آسیب های اجتماعی فضای مجازی پرداخت و بیان کرد: دشمن به واسطه فضای مجازی، در صدد از بین بردن «اصل خانواده» است.

فلاح تصریح کرد: مسئولین و متولیان امور باید به فکر بومی سازی فضای مجازی باشند و با چنین تدابیری از توهین به مقدسات و ترویج افکار انحرافی توسط دشمنان جلوگیری نمایند.

وی با بیان اینکه باید به داشته هایمان ایمان دشاته باشیم، گفت: باید به تولید داخلی و ایرانی اعتماد کنیم.

* «بحران هویت» سنگ بنا و نقطه آغازین تحرکات انفعالی و بروز ناهنجاری ها در جامعه است

 

دکتر مهرگانفرد کارشناس روانشاسی در راستای چالش ها، بایدها و نبایدهای فضای مجازی، اظهار کرد: افراد با دو جهان واقعی و مجازی روبرو هستند؛ جهان واقعی چارچوب ها، معیارها و حدو مرزش مشخص است، اما جهان مجازی بدون چارچوب و حدو مرز است و همین موضوع سبب شده تا افراد در این فضا با آسیب هایی جدی روبرو شوند.

وی با بیان اینکه نمی توان دنیای مجازی را نادیده گرفت، اذعان کرد: امروزه دنیای مجازی به بخشی از واقعیت های جامعه تبدیل شده است.

این کارشناس روانشناسی با بیان اینکه باید در خصوص چگونگی مدیریت و استفاده درست از فضای مجازی کار شود، به تبیین ابعاد مختلف برخورد با فضای مجازی پرداخت و گفت: برخورد با فضای مجازی به دو شیوه سلبی و ایجابی صورت می گیرد. برخورد سلبی؛ یعنی محدود کردن فضای مجازی و جلوگیری از استفاده آن و برخورد ایجابی؛ آموزش و توصیه درست از فضای مجازی و مدیریت این فضا می باشد.

دکتر ضرغام مهرگانفرد با بیان اینکه استفاده فضای مجازی باید کنترل و مدیریت شود، اظهار کرد: برخی افراد یا برخورد سلبی تند دارند و یا برخورد ایجابی صفر، که هیچ کدام این برخوردها صحیح نیست.

به گفته وی، بکارگیری روش سلبی تند در مقابل با فضای مجازی، سبب ایجاد روحیه لج بازی در افراد شده و آنها را به استفاده مخفیانه از این فضاها سوق می دهد.

این کارشناس روانشناسی با بیان اینکه ترکیب شیوه ایجابی و سلبی در برخورد با فضای مجازی کارآمد است، گفت: برای ایجاد ترکیب شیوه سلبی و ایجابی نیاز است سواد رسانه ای در جامعه تقویت شود.

مهرگانفرد تصریح کرد: شناخت آسیب های فضای مجازی، معایب و محاسن استفاده از این فضاها باید در اولویت افراد بویژه والدین قرار گیرد، تا فاصله بین والدین با نسل جدید کاهش پیدا کند.

وی با بیان اینکه برای جلوگیری از گرایش شدید افراد به فضای مجازی باید فضای فرهنگی واقعی را تقویت کنیم، اظهار کرد: برای جلوگیری از اعتیاد افراد به فضای مجازی باید امکانات فرهنگی- ورزشی، برنامه های فرهنگی جامعه و خانواده را افزایش دهیم، تا افراد بویژه جوانان و نوجوانان گرایش کمتری به فضای مجازی پیدا کنند.

کارشناس روانشناسی یادآور شد: اگر فضای واقعی غنی، منسجم و برنامه محور نداشته باشیم، و نتوانیم نیازهای جوانان و نوجوانان را برآورده کنیم آنها به فضای مجازی پناه می برند و شکاف نسل ها اتفاق می افتد.

مهرگانفرد با بیان اینکه عدم معناسازی درست در فضای حقیقی و واقعی سبب سوق پیدا کردن افراد به فضای مجازی می شود، گفت: فضای مجازی چارچوب های فکری، معناسازی های گوناگون و نیازهای فکری جوانان را برآورده کرده و سبب جذب آنها شده است.

وی ادامه داد: وقتی دنیای واقعی نتواند پاسخ مثبتی به نیازهای فرد بدهد، فرد با دنیای واقعی بیگانه شده و بر علیه آن طغیان می کند.

این کارشناس روانشناسی، «بحران هویت» را یکی از آسیب های اصلی استفاده فضای مجازی برشمرد و بیان کرد: نسل گذشته در فضای واقعی همراه با شاخص های مشخص حضور داشت، اما نسل جدید در فضای مجازی هر لحظه با شاخص ها، الگوها و معیارهای جدید روبرو است و این موضوع شخصیت سازی و هویت سازی افراد را دچار خدشه می کند.

دکتر مهرگانفرد با بیان اینکه ارزش ها، شاخص ها و الگوها در دنیای مجازی به سرعت در حال تغییر است، اضافه کرد: به علت عدم حد و مرز در فضای مجازی و همچنین تغییرات الگویی در این فضا، افراد بویژه نوجوانان و جوانان برای شکل گیری هویت و شخصیت سازی، دچار «بحران هویت» می شوند.

به گفته وی، افرادی که دچار بحران هویت می شوند، احساس پوچی، یاس، ناامیدی و بی انگیزگی کرده و به انزوا کشیده می شوند.

این کارشناس روانشناسی تصریح کرد: «بحران هویت» سبب بی اعتمادی و بی توجه افراد به ارزش ها و هنجارهای جامعه شده و بی هنجاری ها در جامعه رشد و نمو پیدا می کند.

مهرگانفرد، کاهش روابط درون خانواده از دیگر آسیب های فضای مجازی دانست و بیان کرد: بر اساس داده های آماری روابط درون خانواده به ۳۰ دقیقه در طول شبانه روز کاهش پیدا کرده است، در حالی که در زمان های گذشته جمع نشینی ها و روابط خانوادگی بسیار عمیق و گسترده بود.

به گفته وی، تقویت سواد رسانه ای و استفاده بهینه از فضای مجازی از سوی والدین و متولیان امور می تواند سبب کاهش آسیب های فضای مجازی خواهد شد.

کارشناس روانشناسی با بیان اینکه «بحران هویت» سنگ بنا و نقطه آغازین تحرکات انفعالی و بروز ناهنجاری ها در جامعه است، گفت: افرادی که ارزش ها و هنجارهایش مشخص نباشد، دچار بحران هویت شده و آماده هر گونه تاثیرپذیری است.

مهرگانفرد تصریح کرد: همچنان که در دنیای واقعی از رفتار، افکار و اعمال افراد نظارت می شود، در فضای مجازی هم باید این نظارت ها صورت گیرد.

وی، با استفاده از نرم افزارهای کنترل کننده فضاهای مجازی می توان، نحوه استفاده جوانان از این فضاها را نظارت و مدیریت کرد.

کارشناس روانشناسی تصریح کرد: محدود کردن فضاهای مجازی راهکار درستی نیست و از سوی دیگر در دسترس قرار گرفتن این فضاها بدون کنترل و نظارت هم راهکار مطلوبی نیست، لذا باید رویکرد نظارتی نسبت به این فضاها صورت گیرد.

 

کانال تلگرام ما ما را از طریق کانال دنبال کنید.

برچسب ها :

به نکات زیر توجه کنید

  • نظرات شما پس از بررسی و تایید نمایش داده می شود.
  • لطفا نظرات خود را فقط در مورد مطلب بالا ارسال کنید.